روایتی از جنگ خاموش رزمندگان در دل خلیج فارس
به گزارش نوید شاهد بوشهر؛ آشناییاش با جبهه از نوجوانی آغاز شد؛ حدود سال ۱۳۶۰. آن زمان تنها ۱۵ سال داشت. رفتن به مناطق تازه آزادشده، دیدن آن سرزمینها و روبهروشدن با فضای جنگ، چنان در او اثر گذاشت که دلش همانجا ماند. برای او، جبهه فقط یک حضور گذرا نبود؛ تجربهای شد که مسیر زندگیاش را شکل داد.
با پایان جنگ در سال ۱۳۶۷، خیلیها به خانه و زندگیشان برگشتند، اما او و همراهانش هنوز در منطقه ماندند. تا پایان سال بعد هم آنجا بودند. وقتی دیدند دیگران کمکم برمیگردند، آن ها هم راه بازگشت را در پیش گرفتند؛ اما بازگشت، پایان ماجرا نبود. جنگ تمام شده بود، ولی خاطرهها، تجربهها و اتفاقاتی که دیده بودند همچنان باقی بود و باید راهی برای ثبتشان پیدا میشد.

این ها روایت «صادق رازی»، رزمنده، پیشکسوت و نویسنده دفاع مقدس است؛ مردی که از نوجوانی پا به میدان نهاد و سالها در سنگرهای مختلف از خاک میهن دفاع کرد.
صادق رازی از نوجوانی وارد فضای جنگ شد، سالها در سپاه و مأموریتهای دریایی ماند و پس از بازگشت، روایتکردن را ادامه داد؛ اینبار نه در میدان نبرد، بلکه با کتاب و قلم. جنگ برای او در سال ۱۳۶۷ به پایان نرسید، بخشی از آن در خاطرهها ماند، بخشی در دریا ادامه یافت و بخشی دیگر در صفحههای کتاب جان گرفت.
وقتی کسی گوش نمیداد، قلم به میان آمد
صادق رازی درباره انگیزههای نویسندگیاش میگوید: اوایل میخواستم از آنچه دیده بودم حرف بزنم؛ خاطرهها را برای مردم تعریف کنم، اما احساس میکردم شنوندهای ندارم. شاید خوب حرف نمیزدم یا شاید مردم آنطور که باید گوش نمیدادند. پس به این نتیجه رسیدم که حرفهایم را بنویسم؛ شاید کلمههای مکتوب بهتر بتوانند آنچه را بر من و همرزمانم گذشته، به دیگران برسانند.
اینگونه بود که نوشتن برای او راهی شد تا تجربههای جنگ را حفظ کند؛ نه فقط برای ثبت خاطره، بلکه برای آنکه روایتها به گوش کسانی برسد که آن روزها را ندیدهاند. او از دل کتابهای جنگ و ماجراهایی که خود شاهدشان بوده، داستان بیرون کشید، آن ها را پرورش داد و کوشید با زبانی روان و جذاب به مخاطبان به ویژه نسل جوان بازگو کند.

از «دلی که جا ماند» تا داستانهای کنار کارون
نخستین کتاب این رزمنده و نویسنده، «دلی که جا ماند» بود؛ روایتی برگرفته از ماجرایی که خودش دیده بود. او در گفتوگو از اثری دیگر با نام «عاشقانه کنار رود کارون» هم یاد میکند؛ مجموعهای که به گفته خودش، از دل حدود ۳۰ تا ۴۰ داستان و موضوع برگرفته از کتابها و اتفاقات جنگ شکل گرفت. او داستانها را بازپرداخت و پرورش داد تا در قالبی تازه و متناسب با سلیقه مخاطب ارائه شوند.
در میان آثارش از کتاب «راوی» نیز نام میبرد؛ اثری برای کسانی که میخواهند روایتگری کنند و با الفبای روایت آشنا شوند. به گفته او، جای چنین راهنمایی خالی بود و راویان به کتابی نیاز داشتند که در این مسیر کمکشان کند.
کتاب «همسایه محله تولید» هم به سراغ آدمهایی میرود که درگیر جنگ بودند، هرچند خودشان به جبهه نرفته بودند. او میخواست نگاه تازهای به این افراد و نقششان داشته باشد؛ کسانی که جنگ را از نزدیک لمس کردند و به شکلی در متن آن حضور داشتند.
همچنین از «لطیفههای جنگی» بهعنوان مجموعهای تصویری یاد میکند؛ آلبومی از عکس رزمندگان جوان بوشهری. آن ها روزگاری نوجوانانی کمسن و سال بودند، اما گذر زمان بر چهره و لباسشان نشسته است. عکسها برای او تنها تصویرهایی قدیمی نیستند؛ هرکدام نشانی از سالهاییاند که آن جوانها با شور و توان در میدان دفاع حاضر شدند.

والفجر ۸؛ مأموریت در خط اطلاعات و شناسایی
صادق رازی از حضورش در عملیات والفجر ۸ هم میگوید؛ عملیاتی که در آن حضور داشت، اما بهخاطر نوع مأموریتش مستقیماً وارد درگیری نمیشد. کارش در سپاه بیشتر در حوزه اطلاعات و عملیات و شناسایی بود. همین مأموریت، شکل دیگری از حضور در میدان را برایش رقم میزد، دیدن، بررسیکردن و فراهمکردن اطلاعاتی که در دل عملیات اهمیت داشت.
روایت او از والفجر ۸ کوتاه است، اما همین اشاره نشان میدهد که تجربهاش از جنگ تنها به خاطرهگویی و حضور در مناطق محدود نمیشود؛ او در مأموریتهای مرتبط با عملیات و شناسایی نیز فعالیت داشته است.

جنگی که در دریا خاموش ادامه داشت
پس از پایان جنگ، کار او در سپاه ادامه پیدا کرد. به گفته خودش، نوع شغلی که داشت آن ها را در دریا با دشمن روبهرو میکرد؛ نبردی خاموش که مردم لزوماً از تنشها و جزئیاتش باخبر نمیشدند. او میگوید: این وضعیت تا زمان بازنشستگیاش ادامه داشت و آن ها سالها درگیر این رویارویی بودند.
به باور او، تنشهایی که امروز در دریا دیده میشود، آن روزها هم وجود داشت؛ اما تلاش میکردند مردم متوجه فشار و نگرانیهای آن فضا نشوند. او از دوستان و همرزمانی نیز یاد میکند که در دریا پا جای پای شهید مهدوی گذاشتند.

بهجای آنکه مردم را به کتاب خواندن دعوت کند، برایشان میخواند
او برای رساندن روایتها به مخاطب، بهویژه نسل جوان، شیوهای را انتخاب کرده است، خودش به میان مردم میرود و برایشان کتاب میخواند. بهجای آنکه فقط از مردم بخواهد کتاب بخوانند، در نشستها و مدرسهها حاضر میشود، برای بچهها داستانی روایت میکند و تلاش میکند آن ها را به شنیدن و دنبالکردن قصهها علاقهمند کند.
این روش را در تهران و بوشهر تجربه کرده و میگوید بازخورد آن بد نبوده است. برای او، کتابخوانی در جمع فرصتی است تا داستان از صفحه بیرون بیاید و با صدای راوی به گوش شنونده برسد؛ شاید همین شنیدن، آغاز علاقهای باشد که بعدتر به خواندن و شناختن تاریخ دفاع مقدس میانجامد.
جنگ برای صادق رازی سالهاست که در میدان نبرد به پایان رسیده، اما رسالت او روی زمین نمانده است. او هنوز هم هرجا که جوانی پای حرفهایش بنشیند، پدری است که خاطرات آن روزهای سخت و شورانگیز را ورق میزند؛ مردی که ثابت کرد سنگر دفاع، اینبار میان صفحههای کتاب و در دل نسل امروز امتداد دارد.